Đóng góp học thuật Việt Nam trong lĩnh vực mật mã học: Hành trình từ lý thuyết đến ứng dụng quốc tế
Khi nhắc đến đóng góp học thuật Việt Nam trong lĩnh vực mật mã học, nhiều người sẽ ngạc nhiên khi biết rằng từ năm 2020, Việt Nam đã có hơn 50 công trình được công bố tại các hội nghị quốc tế uy tín như CRYPTO và Eurocrypt. Trong bối cảnh an ninh mạng đang trở thành mối quan tâm toàn cầu, các nhà nghiên c cứu Việt Nam đang dần khẳng định vị thế qua những đột phá về thuật toán bảo mật và ứng dụng blockchain.
Lịch sử phát triển nghiên c cứu mật mã tại Việt Nam
Trước năm 1990, nghiên cứu mật mã học chủ yếu phục vụ mục đích quốc phòng. Giáo sư Nguyễn Bình từ Đại học Bách Khoa Hà Nội là người tiên phong với công trình về hệ mật mã khóa công khai đầu tiên ứng dụng lý thuyết số học. Theo thống kê từ Hội Tin học Việt Nam, số lượng công bố quốc tế về mật mã học của Việt Nam tăng 300% giai đoạn 2015-2020.
Những đột phá nổi bật trong thập kỷ qua
Nhóm nghiên cứu của TS. Lê Minh Hà tại Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam đã phát triển thuật toán mã hóa dựa trên bài toán logarit rời rạc, được đánh giá cao tại hội nghị Asiacrypt 2022. Công trình này đặc biệt phù hợp với thiết bị IoT có tài nguyên hạn chế – một vấn đề lớn tại các nhà máy thông minh ở Việt Nam.
Ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực blockchain
Tại Diễn đàn Blockchain Việt Nam 2024, nhóm nghiên c cứu từ Đại học Quốc gia TP.HCM trình diễn giao thức chữ ký số đa thành viên cho ví tiền điện tử. Giải pháp này giúp tăng cường bảo mật cho các sàn giao dịch cryptocurrency tại Việt Nam, nơi có hơn 5 triệu nhà đầu tư cá nhân.
Hợp tác quốc tế và tầm nhìn tương lai
Việt Nam hiện là thành viên tích cực của Hiệp hội Mật mã học Châu Á (ACI). Năm 2023, Bộ Khoa học & Công nghệ đã phê duyệt đề án “Phát triển nguồn nhân lực mật mã học chất lượng cao đến 2030” với ngân sách 500 tỷ đồng. Dự án tập trung vào các lĩnh vực mật mã hậu lượng tử – xu hướng toàn cầu khi máy tính lượng tử đang phát triển.
Như vậy, đóng góp học thuật Việt Nam trong lĩnh vực mật mã học không chỉ dừng lại ở các công trình lý thuyết mà đã bắt đầu tạo ra tác động thực tiễn đến an ninh số của đất nước. Với sự đầu tư bài bản và tài năng trẻ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm nghiên c cứu mật mã học khu vực Đông Nam Á trong thập kỷ tới.
